Treść promocyjna
Olej przepracowany: filtrować czy oddać do utylizacji? Co mówią przepisy i co rachunek
- Dział
- Publikacje
- Data publikacji
- Czas czytania
- 4 min
Tekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia
Krótka odpowiedź: dopóki olej nie został oddany odbiorcy odpadów, nie jest odpadem i wolno go filtrować we własnym układzie. Decyduje stan chemiczny: zanieczyszczenie mechaniczne i wodę usuwa się filtracją, utlenienia bazy i wyczerpania dodatków nie. Gdy olej trafia do wymiany, staje się odpadem niebezpiecznym o kodzie 13 01 10* i musi pójść do odbiorcy wpisanego do rejestru BDO. Serwis FHU Olbromski kwalifikuje wsad na podstawie badania próbki, a nie wyglądu.
Kody, pod którymi rozlicza się zużyty olej
Katalog odpadów przypisuje olejom hydraulicznym całą grupę 13 01, a gwiazdka przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny. Dla dokumentacji nie jest obojętne, który kod wpiszemy, bo różnią się wymaganiami wobec odbiorcy.
| Kod | Rodzaj odpadu |
|---|---|
| 13 01 10* | mineralne oleje hydrauliczne niezawierające związków chlorowcoorganicznych |
| 13 01 09* | mineralne oleje hydrauliczne zawierające związki chlorowcoorganiczne |
| 13 01 11* | syntetyczne oleje hydrauliczne |
| 13 01 12* | oleje hydrauliczne łatwo ulegające biodegradacji |
| 13 01 05* | emulsje olejowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych |
Źródło: rozporządzenie Ministra Klimatu w sprawie katalogu odpadów, Dz.U. 2020 poz. 10, grupa 13 01.
Kiedy olej w ogóle staje się odpadem
W rozumieniu ustawy odpadem jest substancja, której posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo jest do tego zobowiązany. Olej krążący we własnym układzie i poddawany filtracji bocznikowej tego warunku nie spełnia, bo nikt się go nie pozbywa. Ta różnica ma skutki praktyczne: filtracja w obiegu nie wymaga kart przekazania ani wpisu odbiorcy do rejestru, natomiast spuszczenie wsadu i oddanie go firmie już tak.
Co rozstrzyga o kwalifikacji do filtracji
| Parametr | Filtracja | Przekazanie odbiorcy |
|---|---|---|
| Zanieczyszczenia stałe | dowolny poziom, wkład 3-5 μm schodzi do klasy 17/15/12 | nie dotyczy |
| Woda | 500-1000 ppm, separator schodzi poniżej 100 ppm w 2-4 godziny dla 100-200 l | trwała emulsja po przegrzaniu |
| Utlenienie bazy | nie podlega filtracji | ciemna barwa, zapach, osady |
| Pakiet dodatków | sprawny według badania | wyczerpany |
| Obce ciecze | nie dotyczy | chłodziwo, smar, inny olej |
Parametry filtracji podawane przez serwis; klasy czystości według ISO 4406, zawartość wody metodą Karla Fischera. Kryteria szczegółowe: https://olbromski.pl/filtracja-oleju-przepracowanego
Jak wygląda badanie, które rozstrzyga
Próbkę pobiera się z pracującego układu, nie z dna zbiornika po postoju, bo osad na dnie zafałszuje wynik w jedną stronę, a czysty olej z góry w drugą. Zakres podstawowy to klasa czystości według ISO 4406, zawartość wody i liczba kwasowa. Pierwsze dwa parametry mówią, co da się usunąć, trzeci mówi, czy warto. Wynik przychodzi w kilka dni i kosztuje ułamek ceny nowego wsadu, więc przy zbiornikach liczonych w setkach litrów badanie zwraca się nawet wtedy, gdy wypadnie negatywnie.
Rachunek, który zwykle przesądza
Przy dużych zbiornikach i olejach specjalistycznych filtracja wygrywa, bo koszt usługi jest ułamkiem ceny wsadu, a maszyna nie stoi. Przy zbiornikach poniżej kilkudziesięciu litrów koszt dojazdu i obsługi zbliża się do ceny nowego oleju i wtedy prostsza jest wymiana. Do rachunku trzeba doliczyć jeszcze koszt przekazania odpadu i czas przestoju, które przy wymianie są osobnym wydatkiem, a przy filtracji w obiegu bocznikowym nie występują.
Woda jako osobny przypadek
Woda jest jedynym poważnym zanieczyszczeniem, które da się usunąć w całości i bez utraty parametrów oleju. Wolna opada na dno, bo ma gęstość 1,0 g/cm³ wobec 0,85-0,88 g/cm³ dla oleju mineralnego. Zemulgowana wymaga wkładu higroskopijnego albo separatora próżniowego. Procedura i progi: https://olbromski.pl/odwadnianie-oleju
Dokumentacja, o którą pyta kontrola
Przy przekazaniu wsadu potrzebne są trzy rzeczy: wpis przekazującego do rejestru BDO, karta przekazania odpadu wystawiona w systemie oraz potwierdzenie, że odbiorca ma uprawnienie do gospodarowania danym kodem. Karta nie jest formalnością po fakcie, bo powstaje przed transportem. Firmy budowlane najczęściej potykają się na tym, że olej zabiera zaprzyjaźniony mechanik bez żadnego wpisu, co obciąża przekazującego, a nie odbierającego.
Na czym to oparte
- Rozporządzenie Ministra Klimatu w sprawie katalogu odpadów, Dz.U. 2020 poz. 10: dziennikustaw.gov.pl/DU/2020/10
- Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Dz.U. 2013 poz. 21, definicja odpadu i obowiązki posiadacza: dziennikustaw.gov.pl/DU/2013/21
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska, postępowanie z olejami odpadowymi: gov.pl/web/klimat/oleje-odpadowe
- Rejestr BDO, wyszukiwarka podmiotów uprawnionych: gov.pl/web/klimat/rejestr-bdo
Pytania, które wracają najczęściej
Czy filtracja we własnym zakresie wymaga zgłoszenia?
Filtracja oleju pracującego w układzie nie jest przetwarzaniem odpadu, bo olej nie stał się odpadem. Sytuacja zmienia się, gdy wsad zostaje spuszczony z zamiarem pozbycia się go. Wtedy obowiązują zasady z ustawy o odpadach, łącznie z ewidencją i kartą przekazania.
Komu wolno oddać zużyty olej?
Wyłącznie podmiotowi wpisanemu do rejestru BDO i uprawnionemu do gospodarowania danym kodem odpadu. Wpis sprawdza się w publicznej wyszukiwarce rejestru. Przekazanie firmie bez takiego wpisu obciąża przekazującego, nie odbiorcę.
Czy po filtracji trzeba zmienić kod odpadu?
Jeśli olej wraca do układu, nie ma odpadu ani kodu. Kod nadaje się dopiero wsadowi przeznaczonemu do oddania, a zanieczyszczenia usunięte podczas filtracji, czyli wkłady i osad, mają własne kody w tym samym katalogu.
